Vremenska kapsula - Srpske srednjovekovne zadužbine u Severnoj Makedoniji

Serijal je posvećen crkvama i manastirima koje su u srednjem veku gradili srpski vlastelini i vladari. Na teritoriji današnje Severne Makedonije, koja je u srednjem veku bila deo srpske srednjovekovne države, nalazilo se više stotina pravoslavnih hramova, ali je do našeg vremena sačuvano tek nekoliko desetina, koji zbog svoje univerzalne vrednosti i značaja imaju status zaštićenih spomenika kulture. U 13. i 14.veku zadužbine su gradili Nemanjići, kralj Milutin, kralj Stefan Dečanski, car Dušan i njegov sin Uroš V, zatim Mrnjavčevići, kraljevi Vukašin, Marko i Andrija, kao i brojni srednjovekovni vlastelini: despot Jovan Oliver, Nikola Stanjević, Konstantin Dejanović, Branko Mladenović i mnogi drugi.

Zadatak serijala je da, posle četiri decenije od prikazivanja velikih serija Televizije Beograd "Svedoci vekova" i "Vreme fresaka", podsetimo na značaj srpskog kulturnog nasleđa na tlu današnje Severne Makedonije. Razlog više da srpske srednjovekovne zadužbine u Severnoj Makedoniji prezentujemo u "Vremenskoj kapsuli" jeste činjenica da su u srpskoj javnosti, poslednjih decenija, nepravedno ili namerno zapostavljene i zaboravljene. Pojedini spomenici i živopis su u lošem stanju, gotovo svi portreti srpskih vladara su otrti sa zidova, a većini hramova se slučajno ili namerno briše vekovni srpski identitet.

Serijal sadrži četrnaest emisija u kojima će biti predstavljeni manastiri: Lesnovo, Staro Nagoričino, Mateič, Markov manastir, Sveti Andreja, Sveta Bogorodica – Matka, Treskavac, Zrze, Psača, Sveti Nikita, Kučeviški manastir, Sveti Ilija, kao crkve: Sveta Bogorodice u Kučevištu, Svetog Spasa u Skoplju, Svetog Đorđa u selu Banjane, Svetog Nikole u Ljubotenu. Prvih jedanaest emisija je posvećeno zadužbinama, dok u poslednje tri emisije o zadužbinama i problemima koji ih prate, govore stručnjaci: prof. dr Dragan Vojvodić, dr Bojan Popović, dr Miloš Stojković, prof. dr Viktor Savić, doc. dr Jasmina Ćirić, dr Darko Nikolovski i Jasmina Zisovska, kao i Srbi iz Severne Makedonije, Bogoljub Ninić, Marjan Borović, Ljubiša Cvetković i meštani Skopske Crne Gore. Posebna emisija je intervju sa Milutinom Stančićem, piscem i osnivačem Srpskog Kulturno-informativnog centra SPONA iz Skoplja, jedine srpske institucije na teritoriji današnje Severne Makedonije.

Serijal je realizovan uz blagoslov Srpske pravoslavne crkve i Njegove Svetosti Patrijarha srpskog g. Porfirija i blagoslov Makedonske pravoslavne crkve OA i Arhiepiskopa Ohridskog i Makedonskog g. Stefana.

Pored materijala koji je ekipa RTS-a snimila na terenu u Severnoj Makedoniji, za realizaciju serijala je korišćen arhivski materijal, fotografije i crteži iz Fotodokumentacije Narodnog muzeja Srbije, kao i fotografije dr Bojana Popovića, prof. dr Tatjane Starodubcev, zografa Zorana Jovanovića, dr Marke Tomić Đurić, prof. dr Svetlane Smolčić Makuljević, akademika Miodraga Markovića, fotografa Đorđa Đokovića, Bogoljuba Ninića...

Serijal dopunjuju igrane scene sa monahom koga tumači Miloš Milovanović. Odabrane odlomke i citate iz knjiga Stanislava Krakova, Nikolaja Okunjeva, Milutina Stančića i drugih autora, interpretira Dragan Vučelić.

Vokalna solistkinja Jovana Baraksadić, ekskluzivno za ovaj serijal, otpevala je duhovne pesme Svetog Vladike Nikolaja Velimirovića, Isaije Srbina i Tropare po neporočnima, kao i narodne srpske i makedonske pesme.

Autor i urednik serijala: Svetlana Ilić

Scenaristi: Svetlana Ilić, dr Bojan Popović

Izvršni producent: Svetlana Bandić

Glavni organizator: Miloš Milovanović

Stručni konsultant: dr Bojan Popović

Stručni saradnik na terenu: mr Momčilo Pavlović

Art direktor i dizajner serijala: Dragan Bulović

Scenograf: Snežana Popović

Kostimograf: Suzana Gligorijević

Muzički urednik: Ana Kulić

Dron operateri: Jakov Ognenovski, Dejan Petkovski, Marjan Ognenovski

Snimatelj zvuka: Damjan Popadić

Dizajneri zvuka: Srđan Filipović, Ivan Troskot, Predrag Stamatović

Vođa rasvete, rasvetljivač: Nenad Vlatković, Milan Mihajlović

Asistenti snimatelja: Saša Todorović, Aleksandar Stojković

Direktori fotografije: Milan Ilić, Hadži Vladan Mijailović

Kolor korekcija: Nikola Stankić

Montaža: Aleksandra Virijević Pavlek