Gramofonija – Četvrta simfonija Gustava Malera

Zajedničke kompanije produkcijskih kuća Melodija i I-Em-Aj osnovane su 1967. godine u Velikoj Britaniji i Sjedinjenim Američkim Državama sa ciljem da u ovim zemljama distribuiraju sovjetska izdanja, pre svega sa umetničkom muzikom. Kako je istakao tadašnji rukovodilac Kapitol rekordsa, ovi snimci će u budućnosti konstituisati sistematično svedočanstvo o sovjetskom muzičkom životu, a njihova dostupnost će približiti američku publiku sovjetskim stvaraocima. Kompanija je 1974. godine nakon isteka licence postala deo Kolumbija rekordsa. Snimak sa Malerovom Četvrtom simfonijom je bio jedan od prvih koji su objavljeni sa logom anđela, a ne pripadaju ruskoj istoriji muzike, budući da su u početnom periodu katalogom dominirala izdanja sa delima Šostakoviča, Prokofjeva i Čajkovskog. Ploča koju večeras emitujemo ilustruje način rada ove dvojne kompanije, budući da su samo master snimci zabeleženi u SSSR-u, dok je postprodukcija, izrada vinila i omota realizovana u Sjedinjenim Američkim Državama. Samim tim, ova izdanja ispoljavaju značajne razlike kada se uporede sa sovjetskim pločama, ne samo u pogledu kvaliteta plastike, već i u zvučnom sadržaju koji je prilagođen ukusu, platežnoj moći i tehničkim mogućnostima publike. Melodija je počev od šezdesetih godina za svoje tržište objavila desetak verzija ove ploče, a poslednje fizičko izdanje je predstavljeno publici 2012. godine na kompakt-disku. Danas su na digitalnim servisima dostupne različite verzije ovih snimaka, kako originalne sovjetske, tako i američka i evropska reizdanja.

Snimak koji emitujemo je zabeležio čuveni sovjetski producent i tehničar Aleksandar Grosman, čiji su zapisi naročito tokom šezdesetih godina bili veoma česti u Melodijinoj ponudi, posebno u žanru simfonijske muzike. Zanimljivo je da među više desetina izdanja sa ovim snimkom gotovo sva imaju posebno dizajnirane omote, a postojale su i sovjetske niskobudžetne verzije ploče sa generičkim omotom, bez originalnog grafičkog rešenja. Američko izdanje je skromno opremljeno u poređenju sa drugima iz iste produkcije, i pored podataka o snimku sadrži samo fotografije umetnika, dok je među najatraktivnijim omotima digipak verzija kompakt-diska iz 2012. godine.

Autor Milan Milojković
Urednica Sanja Kunjadić