Žene u muzici – Mirijam Hajd

Rođena 15. januara 1913. godine u Adelejdu u porodici muzičara, Mirijam Hajd je prve poduke na klaviru dobila od majke Mjurijel koja je radila kao profesorka. Godine 1925. dobila je stipendiju za školovanje na Konzervatorijumu Elder u rodnom gradu, a nakon što je okončala studije 1931, nastavila je specijalizaciju na Kraljevskom koledžu za muziku u Londonu, gde je do 1935. učila kompoziciju kod Redžinalda Ovena Morisa i Gordona Džejkoba, dok je časove klavira pohađala kod Artura Bendžamina. Muzički jezik Mirijam Hajd privukao je pažnju žirija na brojnim takmičenjima, pa je tokom ovog perioda za svoja dela osvojila i nekoliko nagrada, među kojima je i engleska nagrada Kobet za ostvarenja iz oblasti kamerne muzike.

Debitantski nastup u Londonu imala je 1933, a već naredne godine svoj Prvi klavirski koncert u Es duru izvodila je sa Londonskom filharmonijom i dirigentom Leslijem Hauardom. Pored autorskih ostvarenja, kao solistkinja sa ovim umetnicima interpretirala je i Betovenove klavirske koncerte, dok je svoj Drugi klavirski koncert izvela pod upravom dirigenta Konstanta Lamberta. Rado je muzicirala i sa Bi-Bi-Sijevim orkestrima, a njene nastupe pratili su brojni istaknuti muzičari i kompozitori tog vremena, kao što su Rahmanjinov, Stravinski, Prokofjev, violinista Jehudi Menjujin i nemačka sopranistkinja Elizabet Šuman. Po povratku u Australiju 1936. godine nastanila se u Sidneju, gde je bila aktivna kao kompozitorka, pedagoškinja, priređivala je i zapažene klavirske resitale i radila kao muzička kritičarka.

Godine 1981. odlikovana je Ordenom oficira Reda Britanske imperije, a 1991. dodeljen joj je i Orden Australije. Univerzitet Makvori u Sidneju ovenčao ju je 1993. počasnim doktoratom. Poslednji nastup priredila je u 89. godini kada je odsvirala solističku deonicu u svom Drugom klavirskom koncertu. Povodom devedesetog rođendana Mirijam Hajd, 2003. godine širom Australije održani su brojni koncerti u njenu čast. Preminula je 11. januara 2005. godine.

Urednica Irina Maksimović Šašić