Nova diskografija

U večerašnjoj emisiji predstavljamo album koji je pijanista Vladimir Gligorić objavio početkom ove godine za uglednu izdavačku kuću Ce-Pe-O. Ova nemačka diskografska kuća u svom katalogu već poseduje nekoliko albuma sa delima srpskih autora i interpretatora, poput orkestarskih ostvarenja Milana Mihajlovića i niza albuma na kojima svira pijanistkinja Nataša Veljković, a čini se da urednici poseban afinitet gaje prema muzici Vasilija Mokranjca. Pre nekoliko godina, naime, ova kuća je objavila Gudački kvartet i Violinsku sonatu ovog autora u interpretaciji Ansambla Tomasa Kristijana, a 2019. i Mokranjčeva kompletna klavirska dela u izvođenju pijaniste Ratimira Martinovića. Na najnovijem albumu posvećenom muzici ovog autora, fokus je na odabranim klavirskim delima i to u interpretaciji Vladimira Gligorića.

Iako je u našoj muzikologiji dugo vladalo mišljenje da je Vasilije Mokranjac svoje „glavne prodore ostvarivao u orkestarskim kompozicijama", novije studije posvećene klavirskoj muzici dokazuju da je ovaj segment kompozitorovog opusa zapravo bio mnogo otvoreniji prema novim uticajima i da je u vrednosnom smislu nadmašio orkestarski. Poznato je da je kao pijanisti, Mokranjcu klavir bio instrument kojem se prvo obraćao. Već u prvoj stvaralačkoj fazi započinje njegovo eksperimentisanje sa klavirskim delima, uvođenjem elemenata džeza, bartokovskog "barbaro" stila i hindemitovskog neoklasicizma u delima kao što su Fragmenti i Šest igara, nastalim krajem pedestih godina prošlog veka. U narednom stvaralačkom periodu, izostaju solistička dela namenjena njegovom matičnom instrumentu, ali klavir ostaje prisutan kao deo Mokranjčevog simfonijskog orkestra. Međutim, ono što donosi završni kreativni period u opusu ovog autora, jesu možda i najznačajnije stranice srpske muzike za klavir. Tada nastaju ciklusi poput Intima i Odjeka, najintimniji i najprodubljeniji u Mokranjčevom opusu, u kojima se on zapućuje u nove, duhovne sfere, tragajući za duhovnošću, korenima i utočištem koje na kraju nije mogao da pronađe u ovozemaljskom svetu.

Na albumu objavljenom za diskografsku kuću Ce-Pe-O, pijanista Vladimir Gligorić pravi dobar odabir Mokranjčevih reprezentativnih kompozicija, ali i manje poznatih dela, koja svojim (gotovo) hronološkim sledom prave efektan luk i pružaju celovit portret stvaralačke ličnosti ovog kompozitora. Album otvara rani Menuet iz 1944. godine, oslonjen na dela Debisija i Ravela, a za njim slede pomenuti Fragmenti i Šest igara iz prve stvaralačke faze. Zatim slede odlomci iz ciklusa Sedam etida za klavir, a potom i prvi veliki ciklus nazvan Intime. Sledeću celinu predstavlja Pet preludijuma i poslednji autorov Preludijum iz 1984, dok album zaokružuje svita-poema Odjeci. Album je opremljen i veoma informativnom i na trenutke poetičnom programskom knjižicom čiji je autor muzikolog Stefan Cvetković.

Urednica emisije: Ivana Neimarević