Žak Kato: Kultura Dostojevskog

Knjiga Žaka Katoa (Jacques Catteau, 1935–2013) Dostojevski – stvaralački proces originalan je i detaljan pokušaj preispitivanja života i dela Fjodora Mihajloviča Dostojevskog. Prateći kreativni proces od njegovih početaka u beležnicama do izraza u romanima, autor istovremeno analizira strukturu vremena i prostora, ulogu nasleđa i okolnosti, kao i druge važne odlike tekstova Dostojevskiog. 

U poglavlju pod nazivom „Kultura Dostojevskog” biće reči o uticajima nauka, arhitekture, slikarstva, muzike i književnosti na stvaralački proces ruskog pisca. Žak Kato, pre svega, osporava stanovište mnogih teoretičara koji su smatrali da je Dostojevski mnogo čitao, ali da nije bio kultivisan čovek. Nasuprot tome, Kato navodi da je Dostojevski na Vojnoj akademiji stekao veoma solidno naučno i tehničko obrazovanje (osim fizike, hemije, geologije, analitičke i opisne geometrije, integralnog i diferencijalnog računa, teorijske i primenjene mehanike, izučavao je vojnu i civilnu arhitekturu, veštinu fortifikacije, arhitektonsko crtanje i tako dalje); potom, Dostojevski se veoma zanimao za živu arhitekturu, petrogradske spomenike i moderne građevine toga doba, ali je njegov umetnički ukus naginjao ka prošlosti, ka vizantijskoj i gotičkoj umetnosti; piščevo interesovanje za slikarstvo zauzima značajno mesto u njegovom delu, i kao romanopisca i kao publiciste (objavljivao je rasprave o slikama u kritičkim člancima, a u svojim romanima pominjao je stvarne slike, kao i i zamišljene slikarske kompozicije); što se muzike tiče, pisac je posebno bio naklonjen romansama, operskim arijama prilagođenim narodu i popularnim pesmama što govore „jednostavnim jezkom srca i duše”; dok su romani Dostojevskog preplavljeni refernacama iz istorije, filozofije i književnosti. 

Knjigu Žaka Katoa Dostojevski – stvaralački proces uskoro će objaviti izdavačaka kuća CID iz Podgorice.

Prevela s francuskog Kristina Bojanović. 
Čitalo Aleksandar Božović.
Urednica ciklusa Tanja Mijović.