Gojko Tešić

U svetu avangardologije „Jednoipooki strelac" Benedikta Livšica je, po mnogo čemu, jedinstvena knjiga. Ona je i prva prava istorija ruske avangarde koju je Livšic napisao i objavio u vreme kada je ruska avangarda bila tabu tema. Istovremeno je i dokumentarno-memoarski tekst o najburnijim vremenima ne samo ruskog futurizma već i ostalih avangardnih dešavanja u ruskoj likovnoj umetnosti i književnosti.

Ova knjiga može da se čita i kao neka vrsta neobičnog, uzbudljivog romana u kojem su glavni junaci stvaraoci koji su u svetu umetničke, odnosno likovne avangarde ostvarili najradikalniji prevrat, ne samo u kontekstu ruske umetnosti nego i u svetskim razmerama. I nije slučajno što je u ruskoj kulturi danas „Jednoipooki strelac" prerastao u kultnu knjigu o ruskoj avangardi, ne samo zato što je njen autor tragično stradao u Staljinovom gulagu, nego i zato što je reč o zaista izuzetnom delu (u poslednjih desetak godina ova knjiga je objavljena u nekoliko izdanja, kako na ruskom, tako i na drugim svetskim jezicima).

Govoreći u prvom licu, Livšic opisuje brojne događaje kojima je bio svedok ali i učesnik, a koji su obeležili avangardnu klimu Rusije, što doprinosi boljem shvatanju istorijskih činjenica, jer su komentari i razmišljanja rezultat te iste klime, ali i čoveka koji izražava lična osećanja, razmišljanja ili afinitete.

Srpsko izdanje „Jednoipookog strelca" (u prevodu Milice Nikolić) jeste artefakt posebne vrednosti zato što je, nesporno, reč o zanimljivom prožimanju i stvaralačkom dijalogu likovnog rukopisa sa istorijsko-umetničkom pričom, i kao da je neka vrsta ostvarenja testamentarnog nauma i samog Livšica o sintezi dva tipa teksta.

Gost emisije je Gojko Tešić, profesor, istoričar književnosti i urednik.

Urednik i voditelj: Sava Ristović