Život Olivere Lazarević

Najmlađa, peta, kći kneza Lazara Hrebeljanovića i kneginje Milice, sestra despota Stefana Lazarevića i Vuka Lazarevića, rođena je oko 1373. godine u Kruševcu, upokojila se posle 1444. godine, mesto nepoznato. Posle Kosovske bitke 1389, sloma srpske države, prihvatanja vazalskog statusa, kneginja Milica pristaje i na najtežu žrtvu - 1390. godine šalje Bajazitu i, kao još jedan čin pokoravanja, kćerku Oliveru.

Prema postojećim izvorima Olivera je bila varedne lepote i uspela je da u sultanovom haremu, među stotinama žena, postane jedna, od četiri zakonite supruge, najomiljenija sultanija, koja nikada nije prešla u islam, već je dobila svoju crkvu i pravoslavnog sveštenika. Za dvanaest godina njihovog braka, bez poroda, Olivera je prvo mesto u haremu i srcu prekog Bajazita, često koristila da pomogne svojoj vladarskoj porodici u Srbiji, a pre svega, bratu Stefanu.

Posle bitke kod Angore (današnja Ankara) 1402. godine kada tatarski emir Tamerlan nanosi težak poraz Osmanlijama, Bajazit I biva zarobljen. Tatari odvode i Oliveru. Iz zarobljeništva je oslobođena 1403.godine, zahvaljujući bratu, tada već despotu Stefanu Lazareviću, koji je preko poslanika otkupljuje od Tamerlana. U Srbiju se vraća iste godine, i u novoj srpskoj prestonici, Beogradu, bratu, despotu Stefanu, sve do njegove smrti 1427. godine, biva verni pratilac, „drug i savetnik, podstrekač i tešitelj". Često je putovala kod sestre Jelene-Jele Balšić-Kosače, u Dubrovnik, Zetu i Hercegovinu. Naročito je toplo primana u Dubrovniku i o njoj Dubrovčani pišu: „Domina Despina bila, časna gospođa od krvi Svetloga Despota i od njegovog Dvora". Više se nije udavala, a poslednji put se u dokumentima pominje 1443. godine, i smatra se da je umrla posle 1444. godine. Grobno mesto nepoznato.

U današnjoj emisiji govorimo o Oliveri Lazarević, kćeri Lazarevoj i sestri Stefanovoj, svesnoj žrtvi koja odlazi u harem očevog ubice, sultana Bajazita I. Vođena neizmernom ljubavlju prema rodnoj grudi, bratu, svojom lepotom i pameću uspeva da, za dvanaest godina života sa sultanom, postane njegova najveća ljubav, gotovo opsesija, po svemu, prva, od četiri zakonite supruge, žena koja će se za sve pitati. U braku islam nije primila, ostala je pravoslavne vere. Gošća današnje Riznice je književnica Stojana Garović Magdelinić, autorka romana „Olivera" koji je preveden i na turski jezik.

Autor i voditelj: Dušanka Zeković.