Retka vrsta jaguara primećena posle 10 godina u planinama Hondurasa

Na slikama organizacije za zaštitu divljih mačaka „Pantera“ nalazi se usamljeni mužjak, a snimljen je 6. februara, na oko 2.200 metara nadmorske visine, na području pod šumom. To je pozitivan signal za centralnoameričku zemlju koja pokušava da se pozabavi zaštitom životne sredine.

Jaguari su izgubili 49 odsto svog istorijskog područja u Americi, prema podacima Međunarodne unije za zaštitu prirode (IUCN). Najveća populacija živi u Amazoniji, ali sve ostale populacije su klasifikovane kao ugrožene ili kritično ugrožene.

U Hondurasu su jaguari zaštićene životinje, ali uprkos tome prete im razne opasnosti.

„Krčenje šuma i krivolov su najveće pretnje i radimo na rešavanju oba ova problema“, rekao je Frenklin Kastanjeda, direktor ogranka „Pantere“ u Hondurasu.

Između 2001. i 2024. godine, ova centralnoamerička nacija je izgubila 1,5 miliona hektara pod drvećem, što je 19 odsto od ukupne površine pod šumama u Hondurasu, prema podacima organizacije Global Forest Watch. Intenzivna poljoprivreda poput plantažnog uzgoja i krčenje šuma zbog pašnjaka među glavnim su razlozima deforestacije.

Vlada Hondurasa se obavezala da će obuzdati kršenje šuma do kraja decenije, kao i da će obnoviti 1,3 miliona hektara šuma. Plan nulte deforestacije do 2029. proglasio je vanredno stanje u oblasti životne sredine kako bi zaštitio šume i divlje životinje, koristeći 8.000 vojnika za sprečavanje ilegalnih poljoprivrednih aktivnosti i aktivnosti seče šuma.

Takođe, jedan od problema je i izlovljavanje životinja kojima se jaguar hrani, kao što su jeleni, pekari (životinja nalik na svinju) i iguane, jer utiče na snabdevanje hranom ove velike mačke.

Problem sa hranom i staništem

Ali na planinskom vencu Merendon postoje nagoveštaji uspeha na ekološkom planu. Planinska šuma, zajedno sa drugim takozvanim oblačnim šumama Hondurasa, zaštićena je od 1987. godine, kada je prepoznat njihov značaj kao vitalnih vodoslivova za susedne zajednice.

„Tada nisu znali, ali sada znamo da su štitili i veoma važno stanište za jaguare“, naglasio je Kastanjeda.

Ipak, ilegalne aktivnosti i gubitak biodiverziteta nisu u potpunosti iskorenjeni, a poslednjih godina organizacija „Pantera“ i njeni partneri su pojačali nadzor, uključujući patrole rendžera, postavljeni su dodatni skriveni akustični monitori i kamere. Razvijen je i program za ponovno uvođenje vrsta kojima se jaguar hrani. Iz „Pantere“ navode da je krivolov smanjen, a zaštita i revitalizacija su učinile šumu pogodnijom za velike mačke.

„Čini se da vidimo boljitak kada su u pitanju velike mačke generalno“, rekao je Kastanjeda.

Pume počele da se vraćaju pre pet godina 

Nakon 17 godina praćenja, 2021. prvi put su otkrivene pume na posmatranom području, a od tada su uočene više puta.

Većina jaguara živi ispod 1.000 metara nadmorske visine, a oblačni jaguari su izuzetno retki. Bilo je samo nekoliko viđenja, uključujući i Kostariku i Meksiko. Ne zna se da li je ovo rezultat novog ponašanja životinja, to jest prelazak na novu teritoriju ili nešto što istraživači nisu ranije zapazili zbog udaljenosti područja na velikim nadmorskim visinama, objasnila je dr Alison Devlin, direktorka programa za jaguare u „Panteri“.

Visoke planine Hondurasa područje kuda jaguari prolaze

U Hondurasu su zabeležena samo tri viđanja jaguara na velikim nadmorskim visinama, od kojih je poslednje bilo 2016. godine.

Kastanjeda je nazvao novo viđenje „sjajnim“, rekavši da je planina na kojoj je viđena velika mačka bila pod nadzorom poslednjih 15 godina, a poslednjih 10 godina kontinuirano.

Jaguari nisu vezani za jedno područje; zapisi u Hondurasu pokazuju da prelaze 10 kilometara u jednoj noći, a postoji dokumentacija o jedinkama koje su prešle čak 400 kilometara blizu granice SAD i Meksika, rekao je Kastaneda.

Lanac Merendon nema stalnu populaciju jaguara, a mladi mužjak se verovatno kretao duž koridora za divlje životinje od istočnog Hondurasa do Gvatemale u potrazi za ženkama, pretpostavio je Kastanjeda.