Otkrivena misterija svemirskog objekta u obliku Sneška Belića

Za ultracrveno telo staro četiri milijarde godina, poznato kao Arokot, najudaljeniji i najprimitivniji objekat koji je posetila svemirska letelica sa Zemlje, astronomi kažu da imaju nove uvide u to kako je dobilo svoj prepoznatljiv oblik sličan Snešku Beliću.

Откривена мистерија свемирског објекта у облику Снешка Белића

Arokot se nalazi u Kajperovom pojasu, ogromnom, debelom prstenu ledenih objekata koji se nalazi iza orbite Neptuna. Ovaj region svemira dom je većini poznatih patuljastih planeta, kao i kometama i malim, čvrstim gomilama ruševina koje se nazivaju planetezimali – gradivni blokovi planeta.

Svi ovi planetezimali nisu okrugli: zapravo, astronomi procenjuju da 10 do 25 odsto onih pronađenih u Kajperovom pojasu, uključujući Arokot, imaju dva režnja, što znači da pomalo liče na kikiriki ili Sneška.

Stručnjaci su ranije naveli da oblik, sastav i mali broj kratera Arokota ukazuju da su oba režnja formirana istovremeno i na nenasilan način, sugerišući da se to moglo dogoditi kroz proces poznat kao gravitacioni kolaps. Međutim, detalji o tome kako bi se to dogodilo bili su predmet rasprave.

Sada su istraživači koristili kompjuterske simulacije kako bi pokazali da gravitacioni kolaps zaista može da proizvede takve dvostruke režnjeve.

„To je toliko uzbudljivo jer ovo zapravo možemo da vidimo prvi put“, naglašava Džekson Barns, prvi autor istraživanja, sa Državnog univerzitetu u Mičigenu. „Ovo je nešto što nikada nismo mogli da vidimo od početka do kraja, što potvrđuje ceo ovaj proces.“

Kako Barns napominje, Kajperov pojas je ostatak prvobitnog protoplanetarnog diska Sunčevog sistema, unutar kojeg se smatra da su se formirali ogromni rotirajući oblaci kamenčića.

U scenariju gravitacionog kolapsa, gravitacione sile unutar ovih oblaka dovele su do toga da se kamenčići formiraju u grudve, ili planetezimale, različitih veličina.

U tekstu objavljenom u Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Barns i kolege izveštavaju kako su sproveli 54 simulacije koje su uključivale početni oblak kamenčića koji sadrži 105 čestica, svaka sa radijusom od oko dva kilometra. Ovo je model niske rezolucije stvarne situacije, jer se smatra da bi pravi oblaci šljunka sadržali čestice veličine oko 1024 milimetara.

Tim je otkrio da su u nekim slučajevima dva mala planetezimala kružila jedan oko drugog, na kraju spiralno krećući se ka unutra dok se, brzinama od oko pet metara u sekundi ili manje, nisu dodirnula i spojila, formirajući planetezimal sa dva režnja, ili „kontaktni binarni sistem“.

„Neki od kontaktnih binarnih sistema u našem modelu zapanjujuće liče na Arokot“, ističe Barns.

Napominje da su istraživači i ranije simulirali gravitacioni kolaps, ali, za razliku od novog pristupa, nisu uzeli u obzir fiziku kako čestice leže jedna na drugoj kada dođu u kontakt. Zato po tim simulacijama ispada da bi svaki sudar između manjih planetezimala jednostavno rezultirao jednim većim, sfernim objektom.

Barns navodi i da su nove simulacije takođe važne jer podržavaju dugogodišnju hipotezu da su planetezimali formirani gravitacionim kolapsom.

Alan Stern, planetarni naučnik u Jugozapadnom istraživačkom institutu i glavni istraživač Nasine misije „Novi horizonti“ u Kajperovom pojasu, pozdravio je studiju.

Stern navodi da se novi nalazi slažu sa prethodnim radom i podržavaju hipotezu da je objekat Kajperovog pojasa Arokot, koji je „Novi horizont“ istraživao u bliskom preletu, rezultat blagih procesa formiranja.