Bez daha, ali živ – izvadili mu pluća pa dva dana čekao transplantaciju

Tim sa Univerziteta Nortvestern u SAD razvio je sistem potpuno veštačkih pluća (TAL), koji puni krv kiseonikom na sličan način kao što to inače rade naša pluća, istovremeno upravljajući protokom krvi i štiteći srce.

TAL je bio ključan za stabilizaciju pacijenta i njegovu pripremu za prijem donorskih pluća. Više od dve godine kasnije, pacijent se dobro oporavio i sada ima pluća koja u potpunosti funkcionišu.

Priča počinje u proleće 2023. godine, kada su 33-godišnjem muškarcu počela da otkazuju pluća nakon infekcije gripom. Stanje je brzo napredovalo u upalu pluća, sepsu i ono što je poznato kao akutni respiratorni distres sindrom (ARDS).

„Razvio je infekciju pluća koja se nije mogla lečiti nijednim antibiotikom jer je bila otporna na sve. Ta infekcija je dovela do toga da se pluća bukvalno razlože, a zatim se proširila na ostatak njegovog tela“, kaže torakalni hirurg Ankit Bharat.

Standardni pristup u ovakvim slučajevima jeste da se pacijent priključi na aparat za održavanje života i da se plućima da vreme da se oporave. Međutim, u ovom slučaju pluća su bila glavni problem i izvor infekcije i čovek je gotovo sigurno bio osuđen na smrt ako mu pluća ne budu uklonjena, ali je i njihovo uklanjanje nosilo vrlo visok rizik od smrti.

Uklanjanje oba plućna krila, bilateralna pneumonektomija, obično dovodi do otkazivanja srca zbog poremećaja u protoku krvi.

Da bi to izbegli i prevazišli ograničenja prethodnih pokušaja, medicinski tim koji je razvio TAL dodao je dvostruke kanale za protok krvi i prilagodljivi šant, omogućavajući da se razlike u protoku krvi izjednače.

Ova mašina bila je dovoljna da pacijenta održi u životu dovoljno dugo da se njegovo telo oporavi do mere koja je omogućila transplantaciju pluća. Nakon uklanjanja organa, počeli su da primećuju znake oporavka od infekcije.

Bharat i njegov tim sproveli su molekularnu analizu pluća nakon njihovog uklanjanja, čime su potvrdili da nije postojala nikakva šansa da se pluća sama oporave od ARDS-a. Ožiljci i oštećenja imunog sistema značili su da je u ovom slučaju transplantacija pluća bila apsolutno neophodna.

„Uobičajeno, transplantacija pluća je rezervisana za pacijente sa hroničnim stanjima poput intersticijske bolesti pluća ili cistične fibroze. Trenutno se smatra da, ako neko dobije težak ARDS, treba ga samo održavati u životu i na kraju će se pluća oporaviti“, kaže Bharat.

Ovo je pristup koji bi ubuduće mogao ponovo da se koristi kako bi se spaslo više života. Iako je izrada TAL sistema poput ovog trenutno moguća samo u specijalizovanim centrima, Bharat se nada da bi inovacije primenjene ovde mogle u budućnosti da budu ugrađene u standardne medicinske uređaje.

Iako se dvostruka transplantacija pluća u ovakvom scenariju ranije smatrala nemogućom, sada znamo da može da se izvede i da bude uspešna, kao i da bi mogla da predstavlja opciju u budućim slučajevima, iako i dalje zavisi od pravovremenog pristupa doniranim plućima.

„U mojoj praksi, mladi pacijenti umiru gotovo svake nedelje jer niko nije shvatio da je transplantacija bila opcija“, kaže Bharat.