Vremeplov (9.11.2010)

Kompozitor Davorin Jenko rođen 9. novembra 1835. godine. Francuski državnik Šarl de Gol umro na današnji dan 1970. godine. Međunarodni dan borbe protiv fašizma i antisemitizma obeležava se 9. novembra.

Kompozitor, horovođa i akademik Davorin Jenko rođen je u Dvorju, kod Kranja, 9. novembra 1835. godine. Kao horovođa Slovenskog pevačkog društva komponovao niz popularnih horskih melodija od kojih je najznačajnija slovenačka himna "Naprej zastavo slave". Iz Ljubljane je otišao u Beograd, gde je dugo godina bio kapelnik Narodnog pozorišta i dirigent Beogradskog pevačkog društva. Odigrao je značajnu ulogu u izgradnji srpske muzičke kulture. Stvarao je u duhu rodoljubivog romantizma i najveći broj kompozicija posvetio sredini u kojoj je živeo i narodu sa kojim se srodio. Najpoznatija njegova dela su: komadi sa pevanjem "Đido", "Potera", "Markova sablja", "Seoska lola", prva srpska opereta "Vračara ili baba Hrka", horovi "Dvori Davorovi", "Što ćutiš, ćutiš, Srbine tužni", "Sabljo moja dimiskijo" i koncertne uvertire "Kosovo", "Aleksandar" i "Srpkinje". Autor je muzike za himnu "Bože pravde", za koju je stihove napisao Jovan Đorđević, osnivač Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu.

Francuski državnik Šarl de Gol, osnivač i prvi predsednik Pete republike umro je na današnji dan 1970. godine. Kao vođa pokreta "Slobodna Francuska" u Drugom svetskom ratu predvodio je francuski otpor nacistima. Kad je maršal Filip Peten formirao marionetsku vladu otišao je u London, odakle je 18. juna 1940. pozvao Francuze na borbu protiv okupatora. Posle rata rukovodio je privremenom vladom, a od 1947. do 1953. bio je predsednik Francuske. Posle "alžirskog puča" 1958. postao je predsednik vlade, a 1959. predsednik Pete republike. Ograničio je vlast skupštine, ojačao izvršnu vlast i prerogative šefa države. Okončao je rat u Alžiru napuštanjem te teritoroje i uopšte raspuštanjem francuskog kolonijalnog carstva. Politički se često razilazio sa saveznicima u NATO, posebno sa SAD, u težnji da povrati uticaj Francuske u Evropi. Pošto nije dobio većinu na referendumu o regionalizaciji zemlje i ukidanju senata, 1969. se povukao sa položaja.

1799. - Napoleon Bonaparta izvršio prevrat zbacivši Direktorijum i proglasivši se prvim konzulom

1815. - Završen Drugi srpski ustanak

1841. - Umro Milovan Vidaković, književnik (Nemenikuće, 05. 1770 - Pešta, 09. 11. 1841)

1883. - Rođen Ivan Sergejevič Turgenjev, ruski književnik (Oriol, 09. 11. 1818 - Bužival, 03. 09. 1883)

1887 - Osnovano prvo zanatlijsko društvo u Srbiji

1913. - Rođena Hedi Lamar (Hedvig Eva Marija Kisler), američka filmska glumica
(Beč, 09. 11. 1913 - Altamont Spring,19. 01. 2000)

1914. - Zemun oslobođen od Austrougarske u Prvom svetskom ratu

1918. - Novi Sad oslobođen u Prvom svetskom ratu

1918. - Umro Gijom Apoliner, francuski književnik (Rim, 26. 08. 1880 - Pariz, 09. 11. 1918)

1929. - Rođen Imre Kertes, mađarski književnik, nobelovac (Budimpešta, 09. 11. 1929)

1931. - Rođen Petar Volk, pozorišni i filmski kritičar, profesor Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu (Bosanski Petrovac, 09. 11. 1931)

1938. - Počeo progon Jevreja u Nemačkoj - "Kristalna noć"

1940. - Umro Artur Nevil Čemberlen, britanski političar i državnik, vođa Konzervativne stranke i premijer Velike Britanije (Birmingem, 18. 03. 1869 - Hekfild, 09. 11. 1940)

1943. - U Vašingtonu osnovana Uprava Ujedinjenih nacija za pomoć i  obnovu (UNRRA)

1952. - Umro Haim Vajcman, izraelski hemičar-pronalazač sintetičkog acetona, političar i državnik, prvi premijer i predsednik Izraela (Motol, 27. 11. 1874 - Rehovot, 09. 11. 1952)

1953. - Umro Dilan Tomas, britanski književnik (Svonsi, 27. 10. 1914 - Njujork, 09. 11. 1953)

1955. - Rođena Biljana Bilja Krstić, pevačica, vođa ansambla "Bistrik", muzički urednik Radio Beograda (Niš, 09. 11. 1955)

1964. - Potpisan sporazum vlada SAD i SFRJ o obrazovnoj i naučnoj saradnji - Fulbrajtov program

1970. - Umro Šarl de Gol, francuski političar i državnik, general i pisac, predsednik Francuske (Lil, 22. 11. 1890 - Kolombi, 09. 11. 1970)

1978. - Umro dr Živorad Pavlović, lekar-pedijatar, tvorac "Pavlovićeve masti" (Ljig, 07. 02. 1905 - Beograd, 09. 11. 1978)

1989. - Počelo rušenje Berlinskog zida

1991. - Umro Iv Montan (Ivo Livi), francuski pevač i filmski glumac (Monsumano, 13. 10. 1921 - Pariz, 09. 11. 1991)

1993. - Srušen Stari most u Mostaru, izgrađen 1566. godine

2001. - Umrla Angelina Gatalica, akademski vajar (Beograd, 22. 03. 1924 - Beograd, 09. 11. 2001)

2005. - Umro Miodrag Popović, književnik i istoričar književnosti, profesor Univerziteta u Beogradu (Crna Trava, 16. 10. 1920 - Beograd, 09. 11. 2005)

2006. - Umro Markus Miša Volf, nemački obaveštajac, šef Obaveštajne službe NDR (Hehingen, 19. 01. 1923 - Berlin, 09. 11. 2006)

2008. - Umro Mječislav Rakovski, poljski političar, lider  Ujedinjene partije Poljske(Kovalenko, 01. 12. 1926 - Varšava, 09. 11. 2008)

broj komentara 0 pošalji komentar