Godišnjica bombardovanja Beograda

Polaganjem cveća na spomen-obeležja u Beogradu, obeležena 71 godina od nemačkog bombardovanja i masovnog razaranja glavnog grada.

Polaganjem venaca na više mesta u Beogradu, obeležena 71. godišnjica bombardovanja Beograda 6. aprila 1941. godine, čime je počeo napad Nemačke na Kraljevinu Jugoslaviju u Drugom svetskom ratu.

Delegacija Ministarstva odbrane i Vojske Srbije, koju je predvodio ministar odbrane Dragan Šutanovac, položila je venac na Spomenik pilotima braniocima Beograda aprila 1941. godine.

Vence su na Spomenik pilotima podignut na Zemunskom keju iza hotela Jugoslavija položile i delegacije Ministarstva rada i socijalne politike, Grada Beograda i više boračkih organizacija i udruženja. 

Kod fontane "Vrelo života", koja simbolizuje stradanje u glavnom gradu tokom Drugog svetskog rata, ali i pobedu života, zatim kod Granitnog krsta u porti Vaznesenjske crkve, i na spomen-obeležje u Karađorđevom parku, vence je položio zamenik predsednika Skupštine grada Zoran Alimpić.

Vojne snage Trećeg rajha napale su Kraljevinu Jugoslaviju na današnji dan 1941. godine. Nemački avioni su najpre bombardovali prestonicu Beograd, a potom i Kraljevo, Niš i druge gradove. Napad koji je počeo bez objave rata označio je početak Drugog svetskog rata u Kraljevini Jugoslaviji.

Prve bombe pale su na Beograd u 6.30, dok je većina stanovnika još spavala. Nemački bombarderi su istog dana, u četiri navrata, razornim i zapaljivim bombama zasuli grad, a oko 16 časova iz pravca Rumunije doletelo je tridesetak zloglasnih bombardera, "štuka", iz kojih se pucalo po kolonama izbeglica, dok su panično napuštale razoreni grad.

Avioni su poletali sa aerodroma iz Beča, Graca i Arada. Tadašnja prestonica Jugoslavije ponovo je napadnuta 11. i 12. aprila. Napadi su trajali i noću, a na grad je izručeno 440 tona smrtonosnog tovara.

Tačan broj žrtava nikada nije precizno utvrđen. Na spisku poginulih u Beogradu, koji je tada imao 370.000 stanovnika, vodi se 2.274 građanina, dok neke procene govore o blizu 4.000 stradalih.

Grad je pretrpeo neprocenjivu materijalnu štetu. Potpuno je razoreno 714 zgrada, teže oštećeno 1.888 zgrada, a delimično oštećeno 6.829, među njima i zgrada Starog dvora, čija je kupola srušena.

Gađane su gusto naseljene četvrti, bolnice, Učiteljski dom, Kalenić pijaca, železnička stanica, Glavna pošta, zemunski aerodrom. U porti Vaznesenjske crkve pobijeno je i ranjeno nekoliko stotina civila, a više stotina građana stradalo je kada je direktno pogođeno gradsko sklonište u Karađorđevom parku.

Potpuno je uništeno zdanje Narodne biblioteke Srbije na Kosančićevom vencu, podignuto 1832. godine. Bila je to jedina nacionalna biblioteka koja je namerno napadnuta i uništena tokom Drugog svetskog rata. U požaru posle bombardovanja nestao je ceo fond sa 350.000 knjiga, uključujući i srednjovekovne spise neprocenjive vrednosti.

Biblioteka je imala i zbirke turskih rukopisa, više od 200 starih štampanih knjiga od 15. do 17. veka, starih karata, gravira, umetničkih slika i novina, kao i sve knjige štampane u Srbiji i susednim zemljama od 1832. godine.

Do napada na Kraljevinu Jugoslaviju došlo je posle vojnog prevrata i demonstracija 27. marta protiv Trojnog pakta, koji je dva dana ranije sklopila tadašnja vlada Cvetković–Maček.

Otpor paktu sa silama Osovine razljutio je Nemačku, jer je poremetio planove o napadu na Sovjetski Savez, pa je istog dana, na osnovu Hitlerove naredbe, u operativnom štabu Nemačke armije doneta odluka (Direktiva 25) da se, osim Grčke, i Kraljevina Jugoslavija uništi kao država.

Komanda nemačke Četvrte vazdušne flote razradila je plan napada pod nazivom "Kaznena odmazda", kojim je predviđeno i bombardovanje Beograda, a operacijom je komandovao general Aleksandar Ler.

Braneći slobodno nebo Beograda, poginulo je 11 pilota Šestog lovačkog puka, kojima se grad odužio sa velikim zakašnjenjem, tek 1997. godine, otkrivanjem spomenika na Zemunskom keju kod hotela "Jugoslavija".

I Kraljevo je napadnuto 6. aprila, a u napadu na Niš, 8. aprila, poginulo je oko 600 ljudi.

Jugoslavija je kapitulirala za samo 11 dana, a kralj i vlada napustili su zemlju tri dana ranije. Zemlja je raskomadana i podeljena između Nemačke, Italije, Mađarske i Bugarske, s tim što su Srbiju okupirale Hitlerove snage.

Sedam dana pre nego što je okončana invazija, 10. aprila 1941. godine, uz podršku Musolinijeve Italije, proglašena je Nezavisna Država Hrvatska, sa ustaškim vođom Antom Pavelićem na čelu. Prema podacima prof. dr Dragoljuba Živojinovića, u Aprilskom ratu stradalo je oko 20.000 ljudi.

broj komentara 28 pošalji komentar
(subota, 07. apr 2012, 02:50)
anonymous [neregistrovani]

Drug Joza

...je na cistom nemackom jeziku se zahvalio
Nemackoj na ratnoj odsteti (1974.god.) u visini od 740 milona DM, a kada je dosao kuci
narodu je prijavio da je to novi zajam pod
vrlo povoljnim uslivima!?

(subota, 07. apr 2012, 02:13)
Potomka [neregistrovani]

Re Mozart

PS Koje uopste pominjao da je neko drugi kriv za bombardovanje osim Nemaca. Pricao sam o onima koji nisu tako dugo podigli spomenik herojoma iz cisto ideoloskih razloga, znamo ko su oni.

(subota, 07. apr 2012, 00:15)
Milica [neregistrovani]

Listanje knjiga

Naravno da treba da se secamo svega sto nam je neko nekad uradio ili sto nam rade. Ali mi nije jasno zasto neko ko pokazuje knjige iz 14,15 ili 16 veka ne nosi rukavice i dira stranice ne zasticenim rukama? Da li strucno osoblje radi taj posao?Da li oni znaju da knjige mogu da se ostete?Ili nose rukavic,ali se ne vidi?Kada bi stalno tako listali srednovekovne knjige sami bi unistili deo nase istorije! I nikakva secanja nam ne bi pomogla!

(petak, 06. apr 2012, 23:24)
anonymous [neregistrovani]

Kulturološki genocid

Nacisti su u Poljskoj pobili sve intelektuale i obrazovane ljude tako da su iz istog razloga gađali i našu biblioteku.

(petak, 06. apr 2012, 22:06)
anonymous [neregistrovani]

Nezaborav

Da se nikada ne zaboravi i ne oprosti.

(petak, 06. apr 2012, 21:13)
Djole,M.Bara. [neregistrovani]

Slusaj Novice...

...iz Novog Sada,to je godisnjica kada mi je pola familije pobijeno u divljackom bombardovanju mog voljenog grada heroja,ciji gradjani nisu bacali cvece pod nemacke tenkove kao u nekim drugim YU gradovima.

(petak, 06. apr 2012, 19:38)
anonymous [neregistrovani]

Zašto biblioteka?

Da bi nam izbrisali nacionalno pamćenje i da bi izmanipulisali istoriju.
Ako već nemamo dugo sećanje, neka večno živi sećanje na ove događaje.

(petak, 06. apr 2012, 19:12)
Mozart [neregistrovani]

@anonymous

Neznam odakle ti ta ideja da je bolje biti rob...Jel si ti ikada bio rob pa da znas da je to bolje?

(petak, 06. apr 2012, 19:09)
anonymous [neregistrovani]

xxx

o čemu pričaš ti bre, pa naravno da ćemo da se sećamo svake godine ovih tužnih događaja, ove totalne destrukcije i ubijanja toliko nevinih ljudi, nemaš ti pojma.

(petak, 06. apr 2012, 19:05)
Mozart [neregistrovani]

Spomenik

@Potomak (Hrabri Piloti)
Prvo, spomenik pilotima postoji vec 30 godina u beogradu samo treba da ga nadjes...
Drugo, neznam koji su to ljudi i ideologija, koji su po tebi pogresili i uzrokovali bombardovanje. Mislis da smo trebali da svi dignemo ruke i pozdravimo Nemce ili su ti ljudi i ideologija imali pravo sto su se pobunili i 27. Marta demonstrirali protiv okupacije Nemacke...