Istraživanje i izdavaštvo

ponedeljak, 07. feb 2011, 14:20 -> 14:53

FEST 1971-1984.

Kritičari biraju najbolje filmove

KRITIČARI BIRAJU NAJBOLjE FILMOVE FEST-a 1971-1984.

RADIO-TELEVIZIJA BEOGRAD

Centar za istraživanje programa i auditorijuma

Izveštaji i studije, broj 2, jun 1985.

Autori projekta: Slobodan Canić i Radoslav Zelenović

Zahtev: Redakcija filmskog programa Televizije Beograd; organizacija i obrada: Gordana Mavrić; prikupljanje upitnika: Jovana Pješčić i Katarina Lazarević; daktilograf: Slavko Kotur

Odgovorni urednik: Prvoslav S. Plavšić

Povodom petnaest godina FEST-a Centar RTB za istraživanje programa i auditorijuma i Redakcija filmskog programa Televizije Beograd sproveli su anketu među kritičarima da bi na osnovu njihovih mišljenja obrazovali listu najboljih filmova koji su na tom festivalu prikazani od njegovog početka, 1971, do 1984. godine. Ispitivanje je izvedeno tokom decembra 1984. i januara 1985. godine, putem pošte i neposrednim dostavljanjem upitnika za samopopunjavanje, sa  velikim odzivom - od 85 imena sa spiska ispitanika prispelo je, do zaključenja ankete, ukupno 66 odgovora ili 77 odsto. Praktična svrha ispitivanja bila je određena namenom Televizije Beograd da gledalištu prikaže izbor sa rang-liste najboljih filmova u posebno pripremljenom programskom ciklusu.

Izabravši i istovremeno rangujući, prema vlastitoj umetničkoj oceni i kriterijumima estetskog prosuđivanja, po deset najboljih ostvarenja prikazanih na FEST-u, filmki i televizijski kritičari i teoretičari naveli su 142 filma.

Za prvo mesto birani su sledeći filmovi: ''Rubljov'' (18 puta), ''Odiseja 2001'' (10), ''Sećam se - Amarkord'' (6), ''Let iznad kukavičijeg gnezda'' (5), ''Stablo za klompe'' (3), a po dva puta ''Fani i Aleksandar'', ''Lovac na jelene'', ''Paklena pomorandža'', ''Dvadeseti vek'' i ''Džoni je krenuo u rat''. Po jednom se na prvom mestu u listama ispitanika nalaze filmovi ''Limeni doboš'', ''Smrt u Veneciji'', ''Nešvil'', M.A.S.H., ''Taj mračni predmet želja'', ''Noć kod gospođice Mod'', ''Vreme će stati'', ''Profesija: reporter'', ''Prizori iz bračnog života'', ''Gandi'', ''Uljez'', ''Goli u sedlu'', ''Konje ubijaju, zar ne'' i ''Rad na crno''.

.... Unutar  raznolikosti predloženih filmova jasno se izdvaja skupina filmova u čijem je ocenjivanju ispoljena velika saglasnost. Deset najčešće navođenih filmova je: ''Rubljov'' (48 puta), ''Sećam se - Amarkord'' (43), ''Odiseja 2001'' (40), ''Let iznad kukavičijeg gnezda'' (36), ''Dvadeseti vek'' (32), ''Fani i Aleksandar'' (19), ''Kabare'' (18), ''Čovek od mramora'' (17), ''Limeni doboš'' (16) i ''Krunski svedok'' (15).

Ponderisanjem rangova, odnosno zbrajanjem numeričkih vrednosti koje su svakom filmu pripisane prema mestima na listama (10 za prvo mesto i tako redom), različite ocene svedene su na zajedničku osnovu.....Redosled dobijen na ovaj način čini rang-listu najboljih filmova FEST-a 1971-1984. godine:

Rang-lista dvadeset najboljih filmova FEST-a 1971-1984.

Anketom su bili obuhvaćeni, iz evidencije Filmskog programa Televizije Beograd, jugoslovenski kritičari koji su pisali o filmskom programu i objavljivali u javnim glasilima - štampi, časopisima, na radiju i televiziji.

Filmski kritičari, učesnici ankete, po abecednom redu prezimena: Slobodan Aranđelović, Mira Boglić, Dragan Belić, Vladimir Bunjac, Vladimir Cvitan, Dimitar Ćurkčiev, Milutin Čolić, Joško Čelan, Nenad Dukić, Duško Dimitrovski, Nebojša Đukelić, Bora Đorđević, Severin Franić, Irma Flis, Miša Ela Grčar, Blagoje Ilić, Zorica Jevremović, Spomenka Jović, Stevan Jovičić, Bogdan Kalafatović, Mila Kodemo, Slobodan Konstantinović, Mirko Kostović, Aleksandar Kostić, Blagoja Kunovski, Miodrag Kujundžić, Mato Kukuljica, Tomislav Kurelec, Ištvan Ladi, Milan Lango, Slavko Lazarević, Branka Malčić, Marija Marinčić Majdak, Milomir Marinković, Gani Mehmetaj, Ninoslav Milenković, Milan Mitić, Miro Modrinić, Ranko Munitić, Danka Nikolić, Slobodan Novaković, Miodrag Novaković, Nevenka Opačić, Miloš Paramentić, Aldo Pakola, Miroslav Petrović, Slobodan Petrović, Ilindenka Petruševa, Rajko Rosić, Besim Sahatčiu, Bojan Selimović, Mina Selimbegović, Ivan Starčević, Nikola Stojanović, Aco Štaka, Milan Špiček, Milica Tomić, Vladimir Tomić, Dragan Uskoković, Georgi Vasilevski, Milan Vlajčić, Dubravka Vojvodić, Božidar Zečević, Đorđe Zorkić i Darko Zubčević.

Javna glasila u kojima su objavljivali filmski kritičari, učesnici ankete, po abecednom redu: Arena, As, Bazar, Bilten Jugoslovenske kinoteke, Borba, Danas, Dnevnik, Duga, Ekran (Skoplje), Ekran (Ljubljana), Film, Filmograf, Filmska kultura, Filmske sveske, Ideje, Ilustrovana politika, Jedinstvo, Kinotečen mesečnik, Književna reč, Književne novine, Književnost, Komunist, Kulturni živoz, Mađar So, Mesečnik, Mladost, Naši dani, Nedeljna Dalmacija, Njuz of Jugoslav sinema, NIN, Nova Makedonija, Novi list, Novosti 8, Odjek, Oko, Omladina, Oslobođenje, Pobjeda, Politika, Politika ekspres, Polja, Prosvetna žena, Radio-Beograd, Radio-Sarajevo, Radio-Skoplje, Radio-Zagreb, Radio TV revija, Rilindija, Sineast, Slobodna Dalmacija, Sovremenost, Start, Studio B, Strmljenja, Svijet, Tanjug, Televizija Beograd, Televizija Sarajevo, Televizija Skoplje, Televizija Zagreb, TV novosti, Ven, Večer, Večernje novosti i Vjesnik.

[1] Ovom prilikom, izdvojili smo osnovne nalaze istraživanja. Izveštaj u celini sadrži potpunu listu svih ocenjenih filmova, rang liste učesnika ankete, mišljenje kritičara o anketi i načinu prikazivanja rezultata.